Azərbaycanda yoluxucu xəstəliklər üzrə dövlət siyasəti əsasən ictimai sağlamlıq üçün yüksək risk yaradan və ya uzunmüddətli müalicə tələb edən xəstəliklərin tam və ya qismən dövlət hesabına təmin olunmasına əsaslanır. Bu yanaşma həm xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almağa, həm də sosial müdafiəni gücləndirməyə xidmət edir.

1. Vərəm (Vərəm)

• Diaqnostika və müalicə tam dövlət hesabına aparılır
• Dərman təminatı bütün mərhələləri əhatə edir
• MDR və XDR formalar üçün xüsusi müalicə protokolları tətbiq olunur
• Uzunmüddətli nəzarət və monitorinq sistemi mövcuddur

📌 Bu istiqamət ölkədə ən prioritet və sistemli yoluxucu xəstəlik proqramlarından biridir.

2. HIV infeksiyası (HIV/AIDS)

• Antiretrovirus terapiya (ART) pulsuz təmin olunur
• Müntəzəm laborator monitorinq (CD4, viral yük)
• Risk qrupları üçün profilaktik və maarifləndirmə proqramları
• Test və məsləhət xidmətləri dövlət tərəfindən dəstəklənir

📌 Məqsəd həm müalicə, həm də yayılmanın qarşısının alınmasıdır.

3. Virus hepatitləri (Hepatit B və Hepatit C)

• Müalicə əsasən dövlət proqramları çərçivəsində və seçilmiş qruplar üçün həyata keçirilir
• Xroniki hepatit B və C xəstələri prioritetdir
• Yüksək risk qrupları (tibbi işçilər, müəyyən xəstə qrupları və s.) daxil edilir

📌 Bu sahədə yanaşma universal deyil, mərhələli və hədəfli xarakter daşıyır.

4. COVID-19 (COVID-19)

• Pandemiya dövründə:
  • Testlər
  • Hospitalizasiya
  • Müalicə xidmətləri
  • Vaksinasiya

✔ Tam dövlət maliyyəsi ilə təmin olunmuşdur

📌 Hazırda genişmiqyaslı fövqəladə proqram mərhələsi azalsa da, epidemioloji nəzarət və vaksinasiya sistemi davam edir.

📊 Ümumi nəticə

Azərbaycanda yoluxucu xəstəliklər üzrə dövlət təminatı 4 əsas prinsipə əsaslanır:

✔ İctimai sağlamlıq üçün yüksək risk
✔ Uzunmüddətli və bahalı müalicə ehtiyacı
✔ Yayılma potensialı yüksək olan xəstəliklər
✔ Sosial həssas qrupların qorunması

➡️ Bu yanaşma nəticəsində bəzi xəstəliklər üzrə müalicə tam dövlət hesabına, bəziləri isə hədəfli proqramlar çərçivəsində təmin olunur.