Hantavirus gəmiricilər vasitəsilə yayılan təhlükəli zoonoz infeksiyadır. Virus əsasən siçan və siçovulların sidiyi, nəcisi, tüpürcəyi və onların yuva materialları ilə təmas zamanı insana keçir. Buna görə də mübarizənin əsas istiqaməti gəmiricilərin nəzarətdə saxlanılması və çirklənmiş mühitin düzgün dezinfeksiyasıdır.
Deratizasiya əsas mübarizə üsuludur
Rəsmi mənbələrə görə hantavirusun qarşısının alınmasında ən effektiv tədbir deratizasiya, yəni gəmiricilərin məhv edilməsi və yaşayış yerlərindən uzaqlaşdırılmasıdır.
CDC – Hantavirus Prevention məlumatında qeyd edilir ki:
“Rodent control is the primary strategy for preventing hantavirus pulmonary syndrome.”
Bu, o deməkdir ki:
- yaşayış və iş yerlərində siçanların məhv edilməsi,
- giriş dəliklərinin bağlanması,
- qida məhsullarının qorunması,
- tullantıların düzgün idarə olunması,
- anbar və zirzəmilərin nəzarətdə saxlanılması
hantavirus riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Dezinfeksiya vacibdir, amma düzgün aparılmalıdır
Hantavirusla çirklənmiş sahələrin dezinfeksiyası çox önəmlidir. Lakin burada ən vacib məqam təmizləmə üsuludur.
ÜST və CDC aşağıdakı qaydaları tövsiyə edir:
- quru süpürmə və ya tozsoran istifadəsi qəti tövsiyə olunmur;
- əvvəlcə sahə dezinfeksiyaedici məhlulla isladılmalıdır;
- sonra birdəfəlik salfet və ya kağızla təmizlənməlidir;
- əlcək və maska istifadə edilməlidir;
- məkan əvvəlcədən havalandırılmalıdır.
CDC bildirir ki, quru təmizləmə virus hissəciklərini havaya qaldıraraq yoluxma riskini artırır.
Tövsiyə olunan dezinfeksiya vasitələri:
- xlor əsaslı məhlullar (məsələn, ağardıcı/bleach),
- EPA qeydiyyatlı dezinfeksiyaedici vasitələr,
- virusid təsirli tibbi dezinfektantlardır.
Dezinseksiya həşəratlara qarşı aparılan tədbirlərdir. Hantavirus isə əsasən gəmiricilər vasitəsilə yayıldığı üçün:
- ağcaqanad,
- milçək,
- gənə və digər həşəratlara qarşı aparılan dezinseksiya tədbirləri hantavirusun əsas yayılma zəncirini dayandırmır.
Bu səbəbdən hantavirus profilaktikasında dezinseksiya ikinci dərəcəli hesab olunur. Əsas diqqət:
- Deratizasiya
- Dezinfeksiya
- Sanitariya-gigiyena tədbirləri
üzərində qurulmalıdır.
Effektiv profilaktika üçün əsas tədbirlər
- Gəmiricilərin məhv edilməsi və nəzarəti
- Binalardakı dəlik və boşluqların bağlanması
- Qida və su mənbələrinin qorunması
- Gəmirici ifrazatlarının təhlükəsiz dezinfeksiyası
- Quru süpürmə və tozsorandan imtina
- PPE (əlcək, maska) istifadəsi
- Əl gigiyenasının gücləndirilməsi
