Hər gün dünyanın müxtəlif yerlərində minlərlə insan həyati vacib qan köçürülməsinə ehtiyac duyur. Ağır əməliyyatlar, travmalar, doğuş zamanı yaranan ağırlaşmalar, onkoloji və hematoloji xəstəliklər zamanı qan və qan komponentləri həyatı xilas edən əsas tibbi resurslardan biridir. Məhz buna görə qan donorluğu ən dəyərli humanitar fəaliyyətlərdən biri hesab olunur.
Bir dəfə verilən tam qan müxtəlif komponentlərə ayrılır:
- Eritrositlər (qırmızı qan hüceyrələri)
- Trombositlər
- Plazma
Bu komponentlər fərqli xəstələrdə istifadə oluna bildiyindən, bir donorun verdiyi qan orta hesabla 3 nəfərin həyatını xilas edə və ya onların müalicəsinə kömək edə bilər.
Məsələn:
- Eritrositlər qan itkisi olan və ya anemiyadan əziyyət çəkən xəstələrə köçürülür.
- Trombositlər xərçəng xəstələrinin və ya qan laxtalanma problemləri olan şəxslərin müalicəsində istifadə edilir.
- Plazma yanıq, travma və bəzi immunoloji xəstəliklərin müalicəsində tətbiq olunur.
Ümumiyyətlə, aşağıdakı şəxslər qan donorları ola bilərlər:
✓ 18–65 yaş arasında olanlar
✓ Çəkisi adətən 50 kq-dan yuxarı olanlar
✓ Sağlamlıq vəziyyəti qənaətbəxş olanlar
✓ Yoluxucu xəstəlik daşımayanlar
Qanvermədən əvvəl hər bir donor tibbi müayinədən keçirilir və onun qan verməsi üçün təhlükəsizlik qiymətləndirilir.
Sağlam insanlarda qan donorluğu təhlükəsiz prosedur hesab olunur. Orqanizm itirilən qan həcmini qısa müddətdə bərpa edir. Mütəxəssislərin nəzarəti altında həyata keçirilən qanvermə prosesinin sağlamlığa ciddi mənfi təsiri yoxdur.
Bəzi araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm donorlar öz sağlamlıq vəziyyətlərini daha yaxından izləməyə meylli olur və profilaktik tibbi yoxlamalarda daha aktiv iştirak edirlər.
Qan ehtiyatları aşağıdakı hallarda xüsusilə vacibdir:
- Yol-nəqliyyat hadisələri və digər travmalar
- Cərrahi əməliyyatlar
- Doğuş zamanı qanaxmalar
- Talassemiya xəstələrinin müalicəsi
- Leykemiya və digər onkoloji xəstəliklər
- Ağır yanıq və fövqəladə hallar
Qan süni şəkildə istehsal olunmadığı üçün onun yeganə mənbəyi sağlam insan donorlarıdır.
Hər damla qan bir ümiddir
Qan vermək cəmi bir neçə dəqiqə vaxt aparsa da, onun təsiri bir insanın bütün həyatını dəyişə bilər. Siz heç vaxt qanınızın kimə kömək etdiyini bilməyə bilərsiniz, lakin verdiyiniz hər vahid qan xəstəxanada həyat uğrunda mübarizə aparan bir insan üçün yeni ümid deməkdir.
Qan donorluğu sadə, təhlükəsiz və cəmiyyət üçün son dərəcə vacib bir xidmətdir. Bir donorun verdiyi qan bir neçə xəstənin həyatını xilas edə bilər. Könüllü və müntəzəm qan donorluğunun təşviqi səhiyyə sisteminin dayanıqlığını artırır və fövqəladə hallarda insanların həyatını qorumağa kömək edir.
