Qızılca, parotit və məxmərək (QPM) peyvəndi uşaqları və cəmiyyəti üç təhlükəli virus xəstəliyindən qoruyan ən vacib immunizasiya vasitələrindən biridir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, peyvəndləmə sayəsində dünyada milyonlarla insan ağırlaşmalardan və ölümdən qorunub.
QPM peyvəndi həm fərdi sağlamlığın qorunması, həm də epidemiyaların qarşısının alınması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
QPM peyvəndi hansı xəstəliklərdən qoruyur?
Qızılca
Qızılca yüksək yoluxuculuğa malik virus infeksiyasıdır. Xəstəlik:
- yüksək hərarət,
- səpgilər,
- öskürək,
- göz qızartısı ilə müşahidə olunur.
Ağır hallarda:
- pnevmoniya,
- ensefalit,
- immun zəifləməsi,
- hətta ölüm riski yarada bilər.
Parotit
Parotit əsasən tüpürcək vəzilərinin şişməsi ilə tanınır. Lakin bəzi hallarda:
- meningit,
- pankreatit,
- eşitmə itkisi,
- oğlanlarda sonsuzluq riski yaradan xaya iltihabı kimi ağırlaşmalar törədə bilər.
Məxmərək
Məxmərək adətən yüngül keçsə də, hamilə qadınlar üçün çox təhlükəlidir. Hamiləlik zamanı yoluxma:
- düşük,
- ölü doğuş,
- anadangəlmə ürək qüsurları,
- eşitmə və görmə problemləri ilə nəticələnə bilər.
QPM peyvəndinin əsas faydaları
1. Güclü və uzunmüddətli qoruma yaradır
İki doza QPM peyvəndi:
- qızılcaya qarşı təxminən 97%,
- parotitə qarşı 86%,
- məxmərəyə qarşı isə yüksək qoruyuculuq təmin edir.
2. Epidemiyaların yayılmasının qarşısını alır
Peyvəndləmə səviyyəsi yüksək olduqda kollektiv immunitet yaranır və virusların yayılması zəifləyir. Bu xüsusilə:
- körpələrin,
- yaşlıların,
- immun sistemi zəif şəxslərin qorunması üçün vacibdir.
3. Ağırlaşma və xəstəxanaya yerləşdirmə riskini azaldır
QPM peyvəndi ağır fəsadların, xəstəxanaya yerləşdirmənin və ölüm hallarının azalmasına kömək edir. Peyvənd olunmuş şəxslərdə xəstəlik daha yüngül keçə bilər.
4. Hamilələri və gələcək körpələri qoruyur
Məxmərəyə qarşı immunitet hamiləlik dövründə körpənin sağlam inkişafı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Peyvənd cəmiyyətdə virusun dövranını azaltmaqla gələcək anaları da qoruyur.
5. Təhlükəsiz və elmi cəhətdən təsdiqlənmişdir
Beynəlxalq səhiyyə təşkilatları və elmi araşdırmalar QPM peyvəndinin təhlükəsiz olduğunu təsdiqləyir. Peyvəndlə autizm arasında əlaqə olmadığı dəfələrlə sübut olunub.
Son illərdə bəzi ölkələrdə peyvənddən imtina hallarının artması qızılca və digər yoluxucu xəstəliklərin yenidən yayılmasına səbəb olub. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, peyvənd yalnız şəxsi seçim deyil, həm də ictimai sağlamlığın qorunması üçün məsuliyyətdir.
Uşaqların peyvənd təqviminə uyğun immunizasiya olunması həm onların sağlam gələcəyi, həm də cəmiyyətin təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
QPM peyvəndindən imtina təhlükəlidir: Təkcə qızılca deyil, parotit və məxmərək halları da arta bilər.
