Yaz və yay aylarında bazarlarda və küçə satış nöqtələrində ən çox rast gəlinən mövsümi meyvələrdən biri alçadır. Turş və xoş dadı ilə sevilən bu meyvə vitamin və minerallarla zəngin olsa da, gigiyenik qaydalara əməl edilmədikdə və ya həddindən artıq qəbul edildikdə sağlamlıq üçün müəyyən risklər yarada bilər.
Alça zəhərlənməsi əsasən meyvənin üzərində olan mikroorqanizmlər, pestisid qalıqları və ya çirkli su ilə təmas nəticəsində yaranan qida mənşəli zəhərlənmələrə verilən ümumi addır. Bəzi hallarda isə həddindən artıq alça qəbulu həzm sistemində narahatlıqlara səbəb ola bilər.
Zəhərlənmənin Əsas Səbəbləri
- Yuyulmadan istehlak edilən alçalar;
- Küçə şəraitində gigiyenik qaydalara əməl olunmadan satılan məhsullar;
- Pestisid və digər kimyəvi maddə qalıqları;
- Xarab olmuş və ya kiflənmiş meyvələrin qəbulu;
- Həddindən artıq miqdarda alça yemək.
Alça ilə əlaqəli qida zəhərlənmələri zamanı aşağıdakı simptomlar müşahidə oluna bilər:
- Qarın ağrısı və spazmlar;
- Ürəkbulanma;
- Qusma;
- İshal;
- Köp və həzm pozğunluğu;
- Başgicəllənmə;
- Bəzi hallarda hərarət yüksəlməsi.
Əlamətlər adətən məhsul qəbulundan bir neçə saat sonra meydana çıxır.
Kimlər Daha Çox Risk Altındadır?
- Uşaqlar;
- Hamilə qadınlar;
- Yaşlı insanlar;
- Xroniki xəstəlikləri olan şəxslər;
- İmmuniteti zəif olan insanlar.
Bu qruplarda zəhərlənmənin fəsadları daha ağır keçə bilər.
Əgər alça qəbulundan sonra zəhərlənmə əlamətləri yaranıbsa:
- Bol maye qəbul edin;
- Ağır və yağlı qidalardan uzaq durun;
- İshal və qusma nəticəsində yaranan maye itkisini bərpa edin;
- Simptomlar şiddətlidirsə və ya uzun müddət davam edirsə, dərhal həkimə müraciət edin.
Özbaşına antibiotik və ya digər dərmanlardan istifadə etmək tövsiyə edilmir.
Alça İstehlak Edərkən Nələrə Diqqət Etməliyik?
- Meyvələri axar su altında yaxşı yuyun;
- Küçə şəraitində açıq satılan məhsulları ehtiyatla seçin;
- Çürümüş və zədələnmiş alçaları istifadə etməyin;
- Uşaqlara həddindən artıq miqdarda alça verməyin;
- Mövsümi meyvələri balanslı şəkildə istehlak edin.
Alça sağlam qidalanmanın faydalı hissəsi olsa da, gigiyena qaydalarına əməl edilmədikdə qida zəhərlənməsi riskini artıra bilər. Meyvələrin düzgün yuyulması, etibarlı mənbələrdən alınması və normada istehlakı həm uşaqları, həm də böyükləri mümkün sağlamlıq problemlərindən qorumağa kömək edir.
