Xəstəxanada müalicə alan yaxınını ziyarət etmək bir çox insan üçün həm mənəvi dəstək, həm də ailə qayğısının ifadəsidir. Lakin Azərbaycanda COVID-19 pandemiyasının başa çatmasından sonra da bir sıra tibb müəssisələrində xəstə ziyarətləri məhdudlaşdırılmış və ya qadağan edilmiş olaraq qalır.
Bu vəziyyət cəmiyyətdə tez-tez belə bir sual yaradır: pandemiya ilə bağlı məhdudiyyətlərin əksəriyyəti aradan qaldırıldığı halda, xəstə ziyarətləri niyə hələ də tam bərpa olunmayıb?
2020-ci ildə COVID-19-un sürətlə yayılması səbəbindən xəstəxanalarda infeksiyanın qarşısını almaq məqsədilə ciddi epidemioloji tədbirlər tətbiq edildi. Bu tədbirlərə xəstə ziyarətlərinin dayandırılması da daxil idi.
Məqsəd xəstəxanadaxili yoluxmaların qarşısını almaq, risk qrupunda olan şəxsləri qorumaq və tibb işçilərinin təhlükəsiz fəaliyyətini təmin etmək idi.
Pandemiya ilə bağlı əksər məhdudiyyətlər aradan qaldırılsa da, bəzi dövlət və özəl tibb müəssisələri xəstə ziyarətləri ilə bağlı məhdudiyyətləri davam etdirirlər.
Bunun əsas səbəbləri kimi aşağıdakılar göstərilir:
1. Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması
Xəstəxanalar müxtəlif infeksiyaların yayılması üçün riskli mühit hesab olunur. Ziyarətçilərin sayının çox olması infeksiya riskini artıra bilər.
2. Ağır vəziyyətdə olan xəstələrin qorunması
Reanimasiya, intensiv terapiya və bəzi xüsusi şöbələrdə müalicə alan xəstələrin immun sistemi zəif ola bilər. Bu səbəbdən əlavə təmasların minimuma endirilməsi vacib hesab edilir.
3. Müalicə prosesinin fasiləsiz aparılması
Həkim və tibb personalının fəaliyyəti zamanı çoxsaylı ziyarətçilərin olması müalicə prosesinə maneə yarada bilər.
Xəstə Hüquqları Baxımından Məsələ
Digər tərəfdən, xəstə hüquqları sahəsində çalışan mütəxəssislər qeyd edirlər ki, ailə üzvlərinin və yaxın insanların mənəvi dəstəyi xəstənin psixoloji vəziyyətinə və sağalma prosesinə müsbət təsir göstərir.
Bir çox ölkələrdə bu səbəbdən tam qadağa əvəzinə aşağıdakı yanaşmalardan istifadə olunur:
- Məhdud ziyarət saatları;
- Ziyarətçi sayına limit qoyulması;
- Maska və gigiyena qaydalarının tətbiqi;
- Xüsusi şöbələr üçün fərqli qaydaların müəyyən edilməsi.
Bu yanaşma həm epidemioloji təhlükəsizliyi, həm də xəstələrin sosial və psixoloji ehtiyaclarını nəzərə almağa imkan verir.
İctimai səhiyyə baxımından əsas məqsəd xəstələrin təhlükəsizliyini qorumaqdır. Bununla yanaşı, müasir səhiyyə sistemlərində pasiyentyönümlü xidmət anlayışı da getdikcə daha çox önəm qazanır.
Pandemiya dövründə tətbiq edilən xəstə ziyarəti məhdudiyyətləri ilkin olaraq infeksiyanın yayılmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyırdı. Bu gün isə məsələ daha geniş müzakirə olunur və həm epidemioloji təhlükəsizlik, həm də xəstə hüquqları baxımından qiymətləndirilir.
