Qızılca çox vaxt sadəcə səpkili virus xəstəliyi kimi qəbul olunsa da, bəzi hallarda illər sonra ağır nevroloji fəsadlara səbəb ola bilər. Bu nadir, lakin təhlükəli ağırlaşmalardan biri subakut sklerozlaşdırıcı panensefalit (SSPE) adlanır.
SSPE — qızılca virusunun beyində uzun müddət gizli qalması nəticəsində yaranan xroniki və proqressiv beyin xəstəliyidir. Xəstəlik adətən qızılca keçirildikdən 6–10 il sonra ortaya çıxır və zamanla sinir sistemini zədələyir.
Ən çox uşaqlarda və yeniyetmələrdə müşahidə olunur. Xüsusilə 2 yaşdan əvvəl qızılca keçirmiş uşaqlarda risk daha yüksəkdir.
Xəstəlik yavaş inkişaf edir və ilkin mərhələdə diqqətdən qaça bilər:
- Yaddaş zəifləməsi
- Davranış dəyişiklikləri
- Dərs və ya iş qabiliyyətinin azalması
- Diqqət pozğunluğu
- Əzələ dartınmaları və qıcolmalar
- Nitq və hərəkət pozğunluğu
- Görmə problemləri
İrəliləmiş mərhələdə ağır nevroloji zədələnmə, koma və ölüm riski yaranır.
SSPE çox nadir görülür, lakin demək olar ki, həmişə ağır nəticələnir. Hazırda xəstəliyin tam effektiv müalicəsi yoxdur. Mövcud müalicələr yalnız xəstəliyin gedişini müəyyən qədər yavaşlada bilər.
Bu səbəbdən əsas qorunma yolu qızılcanın özünün qarşısını almaqdır.
SSPE-dən qorunmanın ən təsirli yolu qızılca əleyhinə peyvənddir.
Peyvənd:
- Qızılcaya yoluxma riskini azaldır
- Ağırlaşmaların qarşısını alır
- SSPE kimi ölümcül nevroloji fəsadlardan qoruyur
Qızılca yalnız “uşaq səpkisi” deyil. Xəstəlikdən illər sonra belə ciddi beyin zədələnməsi yarada bilən ağır nəticələr mümkündür. Peyvəndlənmə həm fərdi, həm də ictimai sağlamlıq üçün vacibdir.
