Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınmasında əl gigiyenası, tibbi avadanlıqların düzgün dezinfeksiyası və ətraf mühitin təmizliyi ilə yanaşı, yataq dəstlərinin düzgün idarə olunması da mühüm rol oynayır. Xəstələrin uzun müddət təmasda olduğu çarşaflar, yastıq üzləri və yorğan örtükləri müxtəlif mikroorqanizmlərlə çirklənə bilər və uyğun qaydada dəyişdirilmədikdə infeksiyaların yayılmasına şərait yarada bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, istifadə olunmuş yataq dəstləri üzərində müxtəlif bakteriyalar, göbələklər və viruslar günlərlə, hətta bəzi hallarda həftələrlə yaşaya bilir. Xüsusilə immun sistemi zəif olan, əməliyyat keçirmiş, intensiv terapiyada müalicə alan və ya xroniki xəstəlikləri olan pasiyentlər üçün bu vəziyyət əlavə risk yaradır.
2025-ci ildə dərc olunmuş Almaniyanın S2k infeksiyaya nəzarət təlimatına əsasən:
- Yataq dəstləri hər yeni xəstə qəbul edilməzdən əvvəl dezinfeksiyaedici yuma prosesindən keçirilməlidir.
- Xəstə köçürüldükdə və ya evə yazıldıqda bütün yataq dəstləri tam çıxarılmalı və yenidən emal olunmalıdır.
- Görünən şəkildə çirklənmiş, nəmlənmiş və ya tərləmiş yataq dəstləri dərhal dəyişdirilməlidir.
- Rutin istifadə zamanı yataq dəstlərinin ən azı həftədə bir dəfə dəyişdirilməsi effektiv hesab olunur. Təlimatda qeyd edilir ki, bu tezlik praktikada öz effektivliyini göstərmişdir.
Aşağıdakı hallarda planlaşdırılmış vaxt gözlənilmədən yataq dəsti dərhal yenilənməlidir:
- Qanla çirkləndikdə;
- Sidik və ya nəcis ilə çirkləndikdə;
- Qusuntu və ya digər bioloji mayelərlə təmas olduqda;
- Həddindən artıq nəmlənmə və tərləmə baş verdikdə;
- İzolyasiya rejimində olan xəstələrdə infeksiyaya nəzarət tədbirləri tələb etdikdə.
Metisillinə davamlı Staphylococcus aureus (MRSA) kimi davamlı mikroorqanizmlərlə kolonizasiya və ya infeksiya zamanı yataq dəstlərinin daha tez-tez dəyişdirilməsi tələb olunur. S2k təlimatına əsasən, MRSA dekolonizasiya proqramı zamanı çarşaf və yorğan örtüklərinin gündəlik dəyişdirilməsi tövsiyə edilir.
Xəstəxanalarda yataq dəstlərinin idarə olunması yalnız komfort məsələsi deyil, həm də infeksiyaların qarşısının alınmasının vacib hissəsidir. Beynəlxalq tövsiyələrə əsasən yataq dəstləri hər xəstə dəyişdikdə yenilənməli, çirkləndikdə dərhal dəyişdirilməli və rutin hallarda ən azı həftədə bir dəfə yenilənməlidir. Bu sadə tədbirlər xəstəxanadaxili infeksiyaların azalmasına və pasiyent təhlükəsizliyinin artırılmasına mühüm töhfə verir.
