Hər il 7 iyun tarixində dünyada Ümumdünya Qida Təhlükəsizliyi Günü qeyd olunur. Bu günün əsas məqsədi təhlükəsiz qidanın insan sağlamlığının qorunmasında oynadığı mühüm rolu vurğulamaq, qida mənşəli xəstəliklər barədə məlumatlılığı artırmaq və təhlükəsiz qida istehsalını təşviq etməkdir.
İnsan sağlamlığının əsas şərtlərindən biri təhlükəsiz və keyfiyyətli qidalanmadır. Qidaların istehsalı, emalı, daşınması, saxlanması və hazırlanması zamanı yaranan hər hansı təhlükə insanların sağlamlığı üçün ciddi risklər yarada bilər. Bakteriyalar, viruslar, parazitlər və kimyəvi çirkləndiricilər qida vasitəsilə insan orqanizminə daxil olaraq müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, hər il milyonlarla insan qida mənşəli xəstəliklərdən əziyyət çəkir. Bu xəstəliklər xüsusilə uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və immun sistemi zəif olan şəxslər üçün daha təhlükəli hesab edilir.
Qida təhlükəsizliyinin pozulmasına səbəb olan əsas amillər bunlardır:
- Çiy və bişmiş qidaların bir yerdə saxlanılması;
- Əllərin kifayət qədər yuyulmaması;
- Qidaların düzgün temperaturda saxlanmaması;
- Çirkli su və ya keyfiyyətsiz xammaldan istifadə;
- Son istifadə müddəti keçmiş məhsulların istehlakı.
Bu amillər salmonellyoz, kampilobakterioz, hepatit A, bağırsaq infeksiyaları və digər qida mənşəli xəstəliklərin yayılmasına şərait yarada bilər.
Təhlükəsiz qidalanma üçün 5 əsas qayda
Mütəxəssislər təhlükəsiz qidalanma üçün aşağıdakı qaydalara əməl etməyi tövsiyə edirlər:
1. Təmizliyə riayət edin
Qida hazırlamazdan əvvəl və sonra əllərinizi sabunla yuyun. Mətbəx səthlərini və istifadə olunan alətləri təmiz saxlayın.
2. Çiy və bişmiş qidaları ayırın
Ət, balıq və digər çiy məhsulların bişmiş qidalarla təmas etməsinə imkan verməyin.
3. Qidaları tam bişirin
Xüsusilə ət, quş əti, yumurta və dəniz məhsulları lazımi temperaturda hazırlanmalıdır.
4. Düzgün temperaturda saxlayın
Soyudulmalı məhsulları vaxtında soyuducuya yerləşdirin və qidaları otaq temperaturunda uzun müddət saxlamayın.
5. Təhlükəsiz su və xammaldan istifadə edin
İçməli suyun keyfiyyətinə diqqət yetirin və etibarlı mənbələrdən alınmış məhsullardan istifadə edin.
Qida təhlükəsizliyi yalnız istehsalçıların və nəzarət orqanlarının deyil, həm də istehlakçıların məsuliyyətidir. Təhlükəsiz qidalanma vərdişləri qida mənşəli xəstəliklərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır və ictimai sağlamlığın qorunmasına töhfə verir.
7 İyun – Ümumdünya Qida Təhlükəsizliyi Günü sağlam həyatın təhlükəsiz qidadan başladığını bir daha xatırladır. Hər birimiz gündəlik həyatımızda sadə gigiyena və qida təhlükəsizliyi qaydalarına əməl etməklə həm öz sağlamlığımızı, həm də cəmiyyətin sağlamlığını qoruya bilərik.
